Adelphi-studie analyseert verschillen tussen Europese UPV-systemen
Het concept van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, dat in de jaren 90 is geïntroduceerd, is ondertussen een wijdverpreid instrument bij beleidsmakers en is onlosmakkelijk verbonden aan afvalbeheer in Europa. Toch zijn het huidige UPV-landschap en de bijbehorende prestaties van deze schema's in Europa zeer heterogeen. Om meer inzicht te krijgen in de achterliggende redenen waarom bepaalde schema's beter werken dan andere, heeft de denktank Adelphi in opdracht van European Recycling Platform (ERP) een analyse gemaakt van verschillende Europese UPV-schema's. De studie beperkt zich tot UPV-systemen voor AEEA, batterijen en verpakkingen en baseert zich op een analyse van zes bestaande UPV-systemen (waaronder Recupel).
Belangrijkste conclusies
De studie duidt meteen op het feit dat de algemene prestatie van een UPV-schema sterk wordt beïnvloed door zowel de respectievelijke sociaaleconomische context van het land als de nationale uitvoeringsmodaliteiten. Desondanks zijn er een aantal algemene conclusies te trekken:
UPV-systemen presteren doorgaans beter wanneer er concurrentie is tussen meerdere organisaties
Dergelijke schema's zijn sterk gericht zijn op het stimuleren van innovatie en het verbeteren van de diensten aan producenten.
Ze leiden ook vaak tot een hogere klanttevredenheid (=producenten) en zorgen voor een kostenefficiënte uitvoering van afvalbeheeractiviteiten zoals inzameling, sortering en recyclage.
Concurrentie in de toegang tot afval kan echter leiden tot inefficiënties en hogere kosten ten gevolge van cherrypicking.
Monopolistische systemen lopen een groter risico op machtsmisbruik bij onvoldoende transparantie
Machtsmisbruik kan worden vermeden door voldoende regulering en transparantie.
Adelphi geeft echter aan dat zelfs in relatief goed gereguleerde landen (Spanje, België) hier nog steeds informatiegaten bestaan.
De problematiek rond batterijen aanwezig in klein AEEA moet worden aangepakt
Er is nog steeds veel onzekerheid bij de producenten over de vraag of deze batterijen moeten worden geregistreerd, wat zorgt voor inaccurate cijfers.
De outputkwaliteit van gerecycleerde materialen uit kunststofverpakkingen moet beter
Ondanks voldoende technologische capaciteiten, is de kwaliteit van de gerecycleerde materialen vaak onvoldoende om een gesloten materiaalkringloop mogelijk te maken.
Er is nog steeds een gebrek aan handhaving
Het gebrek aan handhaving kan de wetgevende kaders van de afgelopen jaren in het gedrang brengen.
De studie argumenteert dat op basis van hun bevindingen deze conclusie voornamelijk van toepassing is op AEEA, waar onjuiste verwijdering, informele verwerking en illegale uitvoer nog steeds verantwoordelijk zijn voor een groot deel van het AEEA dat op de markt wordt gebracht.
Aanbevelingen
Om deze problematieken het hoofd te bieden, geeft de studie ook een aantal aanbevelingen die kunnen worden toegepast op nieuwe en bestaande UPV-systemen.
Een relevante aanbeveling voor AEEA, die rechtstreeks uit de analyse van Recupel komt, is dat het rapportagesysteem voor het registreren van informeel AEEA moet worden vereenvoudigd. Het volledige overzicht van aanbevelingen vindt u hieronder terug.
Meer informatie nodig?
Wenst u zich verder te verdiepen in deze studie? U kan de volledige studie (Engels) hieronder terugvinden. Deze bevat onder meer een uitgebreide analyse van de zes casestudies: