Afdeling Handhaving en bronsortering bedrijfsafval
Overleg OVAM - Afdeling Handhaving
VOKA organiseerde op 4 juni 2021 een informatiemoment met de OVAM en de Afdeling Handhaving over de nakende aanscherping van de regels met betrekking tot de selectieve inzameling van bedrijfsafval. Denuo was hierbij aanwezig. De volgende punten zijn vermeldenswaardig:
De exacte datum, waarop de nieuwe regels van toepassing worden, is nog niet gekend. Dit hangt af van het moment waarop de Vlaamse regering de zogenaamde VLAREMA-8 zal goedkeuren en wanneer deze in het Belgisch Staatsblad wordt gepubliceerd. Bij gebrek aan inwerkingtredingsbepalingen zullen de nieuwe regels met betrekking tot bronsortering dus in werking treden de tiende dag na publicatie. Hoogstwaarschijnlijk zal dit dus gebeuren in volle zomervakantieperiode. Afdeling Handhaving wijst erop dat de regels inzake selectieve inzameling reeds in het huidige VLAREMA staan. Enkel de regels inzake de visuele controle op het bedrijfsrestafval zijn echt nieuw.
De OVAM publiceerde reeds de infobrochure voor de afvalproducenten op haar website. De infobrochure voor de IHM'er is bijna afgewerkt. Deze zal worden gepubliceerd van zodra de Vlaamse regering VLAREMA-8 heeft goedgekeurd. Op dat moment verzendt de OVAM deze brochure ook naar alle relevante IHM'ers.
De Afdeling Handhaving controleert reeds de volledige waardeketen (afvalproducent - inzamelaar - verwerker) en zal dit blijven doen. Zodra de nieuwe regels in voege zullen zijn, zullen dus zowel de afvalproducenten als de IHM'ers worden gecontroleerd. Er wordt niet gewerkt met eerst een focus op de IHM'er en dan pas de afvalproducent.
De controle op afvalproducenten klasse 2 en 3 ligt voornamelijk bij de lokale handhavers (gemeenten en intercommunales). De Afdeling Handhaving biedt de lokale handhavers ondersteuning via modellen, data, website... Hiervoor wordt een bijkomende persoon aangeworven door de Afdeling Handhaving. De lokale handhavers kunnen toegang tot het centrale non-conformiteitenregister aanvragen. De OVAM zal uit het centraal non-conformiteitenregister en de gegevens uit de non-conformiteitenregisters van IHM'ers voorselecties aanbieden aan lokale handhavers (met inbegrip van IHM'ers die geen non-conformiteitenregistrer hebben). Bij controles op klasse-1-bedrijven neemt de Afdeling Handhaving ook steeds de afvalproductie mee in beschouding. Het is onduidelijk hoe de Afdeling Handhaving verschillen in de interpretatie van de gegevens uit de non-conformiteitenregisters wil vermijden.
De OVAM stelt dat het centraal non-conformiteitenregister operationeel zal zijn op het moment dat de nieuwe VLAREMA-voorschriften in werking treden. Het centraal non-conformiteitenregister is er immers reeds en werkt. Enkel de koppeling tussen het register en de systemen van de IHM’ers staat nog niet op punt. Mochten er toch problemen rijzen met het register zal dit onderdeel van de nieuwe VLAREMA-voorschriften on hold worden gezet.
Het zal even duren alvorens de non-conformiteitenregisters duidelijke profielen en patronen zullen opleveren. In de registers kan geen differentiatie worden doorgevoerd naargelang de ernst van de sorteerfout (behalve de aanwezigheid van gevaarlijk afval). Het centraal non-conformiteitenregister bevat geen fotomateriaal.
Gegevens uit het centrale non-conformiteitenregister of uit het non-conformiteitenregister van de IHM'er kan op zich geen grond voor een handhavingsactie zijn. Het is een loutere indicatie. De Afdeling Handhaving zal om te beslissen om een afvalproducent te gaan controleren zich steeds baseren op meerdere indicaties, waarvan de non-conformiteiten er slechts één zijn. Daarnaast zal de Afdeling Handhaving werken met steekproeven.
De Afdeling Handhaving zal niet verwijzen naar het non-conformiteitenregister om te verantwoorden waarom ze in een specifiek bedrijf een controle doorvoeren.
De Afdeling Handhaving geeft aan te willen focussen op de grove overtredingen. Ze zullen deze meenemen met andere overtredingen die ze op dat ogenblik vaststellen. De Afdeling Handhaving zal dus voornamelijk actie nemen als er problemen zijn met verschillende aspecten van de milieuvoorschriften. Het zal niet haar volledig handhavingsarsenaal inzetten voor individuele, ad hoc sorteerfouten.
De Afdeling Handhaving heeft nog geen richtlijnen uitgewerkt over hoelang in de tijd ze terug zal gaan bij de consultatie van het non-conformiteitenregister. Het is ook onduidelijk hoe ze rekening gaan houden met eventueel remediërende maatregelen of een verandering van IHM'er die sinds de laatste non-conformiteiten zijn tussengekomen. Het is dus onduidelijk of een afvalstoffenproducent acties kan nemen om zijn non-conformiteiten te laten wissen na gepaste actie. De vraag of de afvalstoffenproducent samen werkt met een nieuwe IHM'er zal een standaardvraag worden.
In september 2021 zullen de OVAM en de Afdeling Handhaving een eerste stand van zaken opmaken over de toepassing van de nieuwe voorschriften.
Het vergemakkelijken van de gemeenschappelijke inzameling van verschillende bedrijfsafvalstoffen die nadien worden uitgesorteerd, is geen prioriteit voor de OVAM. Volgens haar laten de regels nu al de inzameling van droge, inerte fracties niet-gevaarlijk afval (incl. recipiënt-in-recipiënt) toe. De OVAM ontvangt geen vragen naar verruiming van deze mogelijkheden. Mogelijks zal er worden gewerkt aan een "positieve" lijst van fracties die samen worden ingezameld of een "negatieve" lijst van stoffen die zorgen voor vervuiling.
#REACT: Neem deel aan de taskforce Bronsorteren in Vlaanderen
De Taskforce Bronsorteren staat open voor alle Denuo-leden die meer willen vernemen over de nieuwe regels inzake de selectieve inzameling van bedrijfsafval en die willen meewerken aan begeleidende maatregelen. Iedereen is welkom om deel te nemen aan de eerstvolgende vergadering op 22 juni 2021 om 9.00 uur via MS Teams. Klik hier voor meer informatie en inschrijving.