Crisis in plastic recycling: hoe keren we in België de situatie om naar een strategische verankering?
Plastic recycling bevindt zich in een ongeziene crisis. Door de lage marktprijzen van virgin plastics is de vraag naar gerecycleerde plastic sterk gedaald, waardoor de marges van recyclagebedrijven onder druk staan. Verschillende ondernemingen hebben hun productie noodgedwongen teruggeschroefd, en in de buurlanden leidde dit reeds tot sluitingen van recyclagefabrieken. Zonder doortastend beleid dreigt ook België zijn competitieve positie te verliezen, met economische schade, jobverlies en circulaire doelstellingen die in gevaar komen.
De oorzaak is structureel. Door de overcapaciteit op de mondiale petrochemische markt blijven virgin plastics goedkoop, terwijl Europese recyclagebedrijven kampen met hoge energie- en loonkosten. Tegelijk verstoort de import van goedkoop en onvoldoende traceerbaar gerecycleerd plastic uit derde landen de markt. De exportban op plastic afval naar niet-OESO-landen, die op 21 november 2026 van kracht wordt, zal de druk op lokale capaciteit verder vergroten. Deze context creëert een paradox: overcapaciteit vandaag, maar een dreigend tekort aan recyclagecapaciteit tegen 2030, wanneer de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) recycled content in verpakkingen verplicht stelt.
Strategische grondstoffen voor een circulaire economie
Plastic recycling verdient het om als een strategische sector te worden beschouwd. Recyclagebedrijven produceren materialen die essentieel zijn voor de duurzame industrie van morgen. België beschikt over een geïnstalleerde recyclagecapaciteit van circa 500.000 ton en behoort tot de Europese top acht, maar de benutting blijft beperkt. Slechts 11% van de totale Europese vraag naar plastic wordt vandaag met gerecycleerde plastic ingevuld, een aandeel dat stagneert, ondanks de groeiende beleidsdoelstellingen
Om deze trend te keren is een structurele dialoog nodig tussen overheid, recyclagesector en industrie. Denuo pleit voor een geïntegreerde aanpak waarin recyclagebedrijven worden erkend als strategische actoren binnen de Belgische en Europese economie.
Een actieplan met gerichte beleidsvoorstellen
Om plastic recycling in België te versterken, chuift Denuo een reeks beleidsaanbevelingen naar voren. Enkele kernpunten:
Maak gerecycleerde plastics aantrekkelijker
Verplicht een minimum aandeel gerecycleerd materiaal in producten, oplopend tot minimum 30% in 2030.
Geef bij overheidsopdrachten voorrang aan producten met gerecycleerde materialen.
Voer een financieel correctiemechanisme in zodat producenten van virgin plastics bijdragen wanneer gerecycleerde plastic duurder is.
Herstel eerlijke concurrentie
Pas de energiekostenregeling aan zodat recyclagebedrijven dezelfde voordelen krijgen als energie-intensieve industrieën.
Investeer via ETS-inkomsten in circulaire bedrijven.
Versterk het markttoezicht op import van niet-gecertificeerde plastics, die niet aan de Europese regels voldoen, om oneerlijke concurrentie te vermijden.
Bouw een Europees gelijk speelveld
Voer een importheffing in op virgin plastics van buiten de EU.
Stimuleer gerecycleerde producten via een Green VAT of verlaagd btw-tarief.
Investeer inkomsten uit de Europese plastic-taks rechtstreeks terug in de recyclagesector.
Werk samen in de waardeketen
Binnen de bestaande systemen voor producentenverantwoordelijkheid (zoals Valipac en Fost Plus) moeten middelen sterker gericht worden op circulariteit en innovatie. Bedrijven die verpakkingen op de markt brengen, hebben er immers alle belang bij dat er voldoende kwalitatief gerecycleerd materiaal beschikbaar is om aan toekomstige wetgeving te voldoen.
België als draaischijf voor duurzame grondstoffen
België beschikt over de kennis, infrastructuur en bedrijven om een voortrekkersrol te spelen in de Europese circulaire economie. Maar dat vergt politieke keuzes. Denuo roept beleidsmakers op om plastic recycling te erkennen als een strategische sector en de nodige maatregelen te nemen om deze sector te verankeren. Enkel zo blijft België een koploper in de circulaire economie, en behouden we onze capaciteit om eigen grondstoffen te produceren, jobs te verankeren en klimaattargets te halen.