Dossier MATIS - uitbreiding rapporteringsverplichting en wijziging datasjablonen begin 2024
Uitbreiding rapporteringsplicht MATIS begin 2024
Gisteren namen we deel aan een overleg bij de OVAM met betrekking tot het dossier MATIS, meer in het bijzonder rond de bouwsector (brekers). Bij deze meeting waren ook BOPRO, Certipro, Tracimat en VSOR aanwezig.
De OVAM bevestigde er de intentie om vanaf 1 januari 2024 de rapporteringsplicht voor zowel verwerkers als voor inzamelaars te gaan uitbreiden. Voor dit jaar werkte men nog via een selectielijst op de website. Vanaf 1 januari 2024 zullen alle vestigingen in Vlaanderen met een rubriek-2-vergunning moeten gaan rapporteren. Het betreft dus voor de verwerkersmodule alle ingaande en uitgaande stromen (niveau verwerker of op- en overslagsites) en voor de module melding bedrijfsafval alle geregistreerde IHM en dit over alle afvalstoffen van andere bedrijven waarvoor de IHM de afvoer regelt via privécircuit (niet-gemeentelijk circuit).
A priori zal deze uitbreiding eerder beperkt zijn nu de meeste bedrijven al op de lijsten stonden en reeds moesten gaan rapporteren. De grootste impact zal er zijn voor de bedrijven actief in bouw- en sloopafval. Zij vielen nog grotendeels buiten de rapporteringsverplichting.
Er zal eveneens een impact zijn voor de bedrijven die geregistreerd zijn als IHM maar geen echte activiteiten uitoefenen. De OVAM wil graag haar lijst met erkende IHM verfijnen. Om die reden moedigt zij bedrijven aan die geen IHM-activiteiten uitoefenen, maar toch zijn geregistreerd, om zich uit te schrijven als IHM. Wie dat niet doet, maar geen activiteiten uitoefent, zal nihil kwartaalaangiftes moeten indienen binnen MATIS.
De rapportering zelf binnen MATIS voor deze laatste reeks bedrijven (die een MATIS-aangifte zullen moeten indienen) zal starten over het jaar 2O24 met een eerste kwartaalrapportering tegen einde mei 2024. Alle betrokken bedrijven zullen normaal in de komende weken hiertoe een schrijven ontvangen van de OVAM om hen te informeren over de rapporteringsplicht.
Er zal door de OVAM voor Denuo-leden verder een toelichting worden gegeven rond de MATIS-rapportering via een webinar dat begin 2024zal worden georganiseerd, zoals dat ook het geval was bij de opstart van de andere rapporteringsmodules.
Wijziging datasjablonen in januari 2024 ! Bereid u voor !
Vanaf januari 2024 zal er een wijziging worden doorgevoerd in de datasjablonen bij MATIS. Deze wijzigingen werden door de OVAM reeds aangekondigd in haar nieuwsbrief van juni, alsook op haar website. De wijzigingen kunnen een impact hebben op de manier waarop u meldingen oplaadt.
In concreto zullen de volgende wijzigingen worden doorgevoerd:
CSV-gebruikers: U kan alleen meldingen met een CSV-bestand doorgeven met de actuele datasjablonen op de MATIS-website.
API-gebruikers: U kan de oude API-endpoints niet meer gebruiken. Alle informatie vindt u op de online Swagger-documentatie onder ‘API-evolutie’.
Inzameling bedrijfsafval:
Het laatste nieuw veld is ‘Materiaal – DBP’.
'Regeling verwerking - btw-nummer' wordt verplicht.
Afvalverwerking:
De nieuwe velden zijn ‘Materiaal – DBP’, ‘Oorsprong – ondernemingsnummer’ en ‘Bestemming – ondernemingsnummer’.
‘Oorsprong – postcode’ is verplicht bij inkomende stroom met oorsprong type 'Particulier'. Verwerkingswijze en R- of D-code zijn verplicht bij elk type melding (IN, UIT, INTERN).
Voor de meeste bedrijven zou de impact van deze wijziging eerder beperkt moeten zijn. De OVAM meldt dat de meeste bedrijven de nieuwe laatste versie van de sjablonen reeds gebruiken voor de MATIS-rapportering. Er zullen echter vanaf 8 januari foutmeldingen zijn bij het opladen bij de nieuwe en toekomstige verplichte velden.
Wie zich dus nog niet heeft aangepast, roepen we op om dit zo snel mogelijk in orde te brengen. Indien u nog met de oude sjablonen werkt, dien dan uw MATIS-aangiftes in vóór 8 januari 2024. Tot dan kan u de oude sjablonen gebruiken. Daarna schakelt men over en moet u ook voor alle aangiftes die betrekking hebben op een vorige periode de "nieuwe" sjablonen gebruiken.
De OVAM bevestigde opnieuw dat ze na de wijziging op 1 januari de sjablonen zo lang mogelijk gelijk zal houden om te vermijden dat uw systemen telkenmale moeten worden bijgewerkt.
Vertragingen MATIS-loket
De OVAM liet ons eveneens weten op het overleg dat ingevolge de rapporteringsverplichting van de inzamelaars, die dit jaar werd uitgerold, hun diensten zijn overbelast en dat het om die reden langer duurt om antwoorden te bekomen inzake de indiening van de aangifte. Die achterstand zou de komende weken worden weggewerkt.
Aantal rapporteringen door IHM
Tijdens het overleg kwam ook het punt ter sprake inzake respons door de bedrijven op de rapportering bedrijfsinzameling. We noteerden dat:
Voor IHM-inzamelingen op vandaag 522 op 1395 ondernemingen hebben gemeld over 2022 en 2023. Er zijn ook 172 rapporteringen door IHM over bouw- en sloopafval.
Deze zomer zijn herinneringen verstuurd per brief en daar komt nu veel reactie op. Er zal vanaf de inwerkingtreding van VLAREMA 9 ook worden gehandhaafd op MATIS. Niet-indiening van de aangifte kwalificeert hierbij als een milieu-inbreuk (boete). Overtredingen inzake de inhoud van de aangifte zullen kwalificeren als milieumisdrijf (PV, eventueel met seponering gevolgd door administratieve sanctie).