Federaal actieplan circulaire economie
Het federaal regeerakkoord (september 2020) stelt dat de regering in afstemming met de deelstaten een federaal actieplan circulaire economie zal uitwerken om het grondstoffengebruik en de materialenvoetafdruk in productie en consumptie sterk te verminderen. Ministers Marghem en Peeters stelden in 2016 zo’n eerste actieplan op.
Gelet op deze aankondiging nodigden de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) en de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling (FRDO) de ministers Khattabi (Green Deal en Leefmilieu), Dermagne (Economie en Werk) en Clarinval (kmo’s en zelfstandigen) uit voor een gezamenlijke vergadering. Zij hebben namelijk in hun beleidsnota’s aangegeven dat zij dit plan samen zouden opstellen en uitvoeren.
Ze zijn gestart op basis van een ontwerp van plan dat de federale administratie in juli 2020 heeft opgesteld. In de huidige fase van het proces herschrijft de regering dat plan op basis van de prioriteiten die ze heeft geïdentificeerd. In maart en april van dit jaar zouden de stakeholders dan geconsulteerd worden om uiteindelijk in juli 2021 tot actie over te gaan.
Over de inhoud van het actieplan was het kabinet Khattabi veel minder precies. Ze ijveren voor een paradigmashift en systemische verandering waarbij niet alleen wordt gekeken naar recyclage maar ‘totale circulariteit’. ‘Duurzame producten als nieuwe norm’, Design for REACH en Design for circularity werden als voorbeelden vermeld.
Nog interessant om te noteren was de bijzondere aandacht voor textiel. Zo opperde het kabinet de mogelijkheid om een circulaire-economiegids te laten ontwikkelen door de administratie (FIDO en DG Leefmilieu) voor deze sector.
Minister Clarinval kwam ook aan het woord op 27 januari 2021 en had bijzondere aandacht voor de nood aan samenwerking met de gewesten en de noden van kmo’s. Zo wil hij de toegang van kmo’s tot openbare aanbestedingen (zo’n 13% van het BBP) verbeteren. Volgens hem is de wet van 2016 hierin gefaald en deze moet dus dringend worden geëvalueerd.
De minister wil ook op Belgisch en Europees niveau verzekeren dat Belgische ondernemingen op een level playing field spelen door de strijd aan te gaan tegen sociale en milieu dumping. A priori heeft de minister er geen probleem mee om het gebruik van ‘circulaire clausules’ te integreren. Finaal wil de minister ook in het bijzonder voor kmo’s een sensibiliseringscampagne uitwerken om hen te begeleiden in de transitie naar een circulaire economie.
Op 1 februari 2021 was het de beurt aan minister Dermagne. Hij wenst de competitiviteit van Belgische ondernemingen te stimuleren, bijvoorbeeld door bepaalde productiekosten te verlagen. Hiertoe zal het nodig zijn om fiscale en regelgevende barrières op te heffen en de financiering van circulaire investeringen te faciliteren. Dit past allemaal binnen de doelstelling van zijn kabinet om een meer industriële kijk op de circulaire economie in België te ontwikkelen. De minister had ook bijzondere aandacht voor gevaarlijke stoffen. De regering zou denken aan de creatie van een strategie voor hun vervanging samen met een groep experten.
De eerste stappen voor een nieuw actieplan werden dus gezet. We gaan dit plan de komende maanden nauwgezet opvolgen zodat de juiste accenten worden gelegd.