Kanttekeningen bij Europese Plastic Taks
In 2021 zal er in Europa een belasting op niet-gerecycleerde kunststof verpakkingen worden geïntroduceerd. De Europese Raad (samengesteld door de verantwoordelijken van alle lidstaten) bereikte hierover eind juli een akkoord tijdens onderhandelingen over de financiering van het Europese herstelplan.
Het akkoord voorziet in een belasting op niet-gerecyleerde kunststof verpakkingen die vanaf 1 januari 2021 zal worden ingevoerd en zal bestaan uit een bijdrage per lidstaat die wordt berekend op basis van 0,80 euro per kg niet-gerecycleerd kunststof verpakkingsafval.
In 2018 spreekt men voor de eerste keer over een dergelijke plastic taks als een middel om het gat te dichten dat de Brexit veroorzaakt. Ook nu lijkt de plastic taks, als onderdeel van het Corona Herstelfonds, eerder een budgettaire maatregel, dan wel een instrument om de recyclagemarkt voor kunststoffen te ondersteunen.
Niettegenstaande de federatie voorstander is van elke financiële maatregel die recyclage stimuleert plaatsen we een aantal kanttekeningen bij de nu geïntroduceerde plastic taks.
De onmiddellijke vraag die we ons stellen, is hoe deze belasting zal verrekend worden, aangezien ze becijferd zal worden als een nationale bijdrage, gebaseerd op de verplichte rapportering aan Europa zoals voorzien in de EU-richtlijn inzake verpakking en verpakkingsafval. Het zal aan de lidstaten zijn om ze al dan niet nationaal te implementeren of om deze belasting eventueel op een andere manier te innen. Hoe de nationale staten dit dus in hun nationale wetgeving zullen opnemen, blijft een belangrijke onzekerheid voor de kunststofrecyclagemarkt.
Gezien de korte tijdsspanne waarin deze plastic belasting dient geïmplementeerd te worden (januari 2021) stellen we ons de vraag of de lidstaten genoeg tijd zullen hebben om de toepassing van deze belasting op een weloverwogen manier uit te voeren, ter ondersteuning van afvalpreventie en recyclage. En zal deze taks niet leiden tot erg uiteenlopende regelgeving in Europa op gebied van kunststoffen?
Een heffing van 0,80 euro/kg lijkt misschien veel, maar we betwijfelen of deze, afgezien van sensibilisatie, een koerswijziging zal initiëren. Veel kunststof verpakkingen hebben slechts een beperkt gewicht. Een verpakking van 20 gram zal resulteren in een toeslag van 0,016 euro per stuk, wat gemakkelijk overdraagbaar is naar de consument en naar ons inzien weinig of geen regulerend effect zal hebben.
We vinden het bovendien een gemiste kans dat de belasting zich richt op de verkeerde kant van de toeleveringsketen en niet-gerecycleerd plastic belast terwijl een toeslag op nieuw geproduceerd plastics meer effect zou hebben en meer vraag voor secundaire kunststoffen zou creëren. Dergelijke maatregel zou vanzelf ook leiden tot hogere recyclagepercentages.