Kunststofrecyclagesector kraakt onder druk: dringend actie vereist om concurrentieverlies te vermijden
Kunststofrecyclage in België, en bij uitbreiding Europa, bevindt zich op een kantelpunt. Terwijl beleidsambities blijven inzetten op circulariteit en klimaatneutraliteit, dreigen recyclagebedrijven kopje onder te gaan door structurele economische druk. De combinatie van uitzonderlijk lage prijzen voor nieuwe kunststoffen (virgin plastics), hoge energie- en loonkosten, en een gebrek aan effectieve beleidsinterventie maakt de situatie vandaag acuut. Zonder corrigerende maatregelen dreigen investeringen weg te vloeien naar het buitenland en dreigt een decennialang opgebouwde recyclage-infrastructuur onherroepelijk afgebouwd te worden.
Goedkope virgin kunststoffen verstoren de markt
De prijsconcurrentie tussen virgin en gerecycleerde kunststoffen is structureel oneerlijk. Recyclagebedrijven opereren binnen strikte Europese milieunormen en kampen met hoge energie- en loonkosten. Virgin kunststoffen daarentegen worden geproduceerd op basis van fossiele grondstoffen, vaak in landen buiten de EU, waar productieomstandigheden goedkoper zijn en overheidssteun niet ongebruikelijk is.
In de kern gaat het om een ongelijke vergelijking, aangezien de milieuwinsten van recyclage niet in rekening worden genomen in de prijszetting. Dit zet gerecycleerd materiaal systematisch op achterstand.
Acute liquiditeitsdruk: "het is vijf voor twaalf"
De voorbije maanden lieten meerdere recyclagebedrijven weten dat hun operationele kosten onhoudbaar worden. Vooral het tweede kwartaal van 2025 blijkt financieel rampzalig voor een deel van de sector. Verschillende bedrijven overwegen daarom hun installaties naar goedkopere markten te verhuizen.
Als dat gebeurt, dreigt België een aanzienlijk deel van zijn recyclagecapaciteit te verliezen, en dat verlies is mogelijk onomkeerbaar. De ambitie om van Vlaanderen een circulaire hub te maken, komt daarmee op de helling te staan.
Dringend nood aan maatregelen
Hoewel structurele oplossingen op middellange en lange termijn noodzakelijk blijven, is er vandaag dringend nood aan directe interventies om de overlevingskansen van kunststofrecyclagebedrijven veilig te stellen. Een tijdelijke verlaging van de energiekosten, bijvoorbeeld via gerichte compensatiemechanismen, zou een eerste stap zijn om de liquiditeitsdruk enigszins te verlichten. Dit zou niet alleen financiële ademruimte bieden, maar ook een broodnodig signaal van erkenning en steun betekenen voor de sector.
Vraag om consistent beleid, voor de lange termijn
Zowel België als Europa formuleren ambitieuze doelstellingen op het vlak van circulariteit, CO2-reductie en materiaalhergebruik. Zonder een sterke en toekomstbestendige recyclagesector blijven die doelstellingen echter buiten bereik. Een consistent beleid vraagt daarom bescherming van de sector tegen externe marktverstoringen en interne kostenhandicaps.
Daarnaast is stabiele, afdwingbare regelgeving cruciaal om investeringszekerheid te garanderen. De recente beslissing tot een exportverbod op kunststofafval buiten de EU biedt kansen voor binnenlandse recyclage, maar alleen als dit beleid wordt volgehouden. Een terugdraaiing binnen enkele jaren zou het vertrouwen ondermijnen en noodzakelijke investeringen afremmen. Langetermijnzekerheid is essentieel voor schaalvergroting en verankering van recyclagecapaciteit in de eigen regio.
Denuo roept, samen met haar leden en Europese partners, op tot een spoedige dialoog met regionale en federale beleidsverantwoordelijken. De recyclagesector heeft jarenlang geïnvesteerd in innovatie, duurzame verwerking en jobcreatie. Die inspanningen mogen niet verloren gaan door een gebrek aan daadkracht in crisistijd.