Naar een zorg- en verantwoordingsplicht voor ondernemingen over hun hele waardeketen heen?
De Hoge Raad voor Zelfstandigen en KMO's (HRZKMO) zou graag de mening van de sector kennen over het wetsvoorstel om een zorg- en verantwoordingsplicht op te leggen aan ondernemingen, en dat over hun hele waardeketen.
Dit wetsvoorstel wil de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven versterken en dumping op het gebied van mensenrechten en milieunormen tegengaan. Het begrip waardeketen verwijst naar het geheel van dochterondernemingen, onderaannemers, klanten en investeerders waarmee de onderneming een handelsrelatie onderhoudt. Daartoe voorziet het voorstel o.a. in:
Een zorg- en herstelplicht voor alle ondernemingen (ongeacht aantal werknemers of omzet).
De invoering van een zorgplan voor grote ondernemingen (meer dan 250 mensen werkzaam en/of waarvan de jaaromzet 50 miljoen euro of het jaarlijkse balanstotaal 43 miljoen euro overschrijdt), maar ook voor kleine en middelgrote ondernemingen wanneer ze actief zijn in economische hoogrisicosectoren of in hoogrisicogebieden. Dat zorgplan moet worden uitgewerkt in samenspraak met de werknemers en de vakbondsorganisaties binnen de onderneming, alsook met de middenveldorganisaties die zich inzetten voor de mensenrechten, de werknemersrechten of het milieurecht.
Het wetsvoorstel maakt het ook mogelijk rechtsvorderingen tot collectief herstel in te stellen bij niet-nakoming van de zorgplicht.
Andere verplichtingen op het gebied van zorgplicht en verantwoordingsplicht worden opgelegd.
De lijst van economische hoogrisicosectoren moet bij koninklijk besluit worden vastgesteld. Het is dus nog niet duidelijk welke sectoren in deze lijst zullen worden opgenomen. In de toelichting bij de artikelen van het wetsvoorstel wordt verwezen naar: "sectoren bedoeld die rechtstreeks of onrechtstreeks stimuli vormen voor gewapende conflicten, mensenrechtenschendingen, corruptie en het witwassen van geld, bijvoorbeeld de handel in de volgende ertsen en metalen (!): goud, tin, tantaal en wolfraam; (...) Het begrip dekt bovendien de sectoren die een risico vormen op het vlak van mensenrechten en sociale rechten, waarvoor de OESO specifieke sectorgidsen inzake de zorgplicht heeft uitgewerkt, bijvoorbeeld de mijnbouw, de landbouw, de kleding (!)- en schoensector, alsook de winningsindustrie en de financiële sector."
De vraag is dus of de autoriteiten ons geheel of gedeeltelijk als hoogrisicosector willen aanmerken en of wij als sector als zodanig willen worden aangemerkt. Dit kan de reputatie van de sector weliswaar ten goede komen (deze verplichtingen garanderen een zekere "veiligheid" in de waardeketen), maar het betekent ook een extra administratieve last, ook voor KMO's.
U kunt het wetsvoorstel hier lezen:
Gezien de termijn die in dit verzoek om advies is vastgesteld en om een eventuele bijeenkomst over dit onderwerp mogelijk te maken, vragen wij u uw standpunt uiterlijk vrijdag 6 augustus 2021 per e-mail aan Raphaëlle Pollet te bezorgen.