Nieuwe Europese verordening ter voorkoming van pelletverlies
Eind november werd de nieuwe Europese verordening inzake het voorkomen van verlies van kunststofpellets officieel bekendgemaakt. Met deze regelgeving introduceert de Europese Unie voor het eerst bindende en ketenbrede verplichtingen om het vrijkomen van kunststofpellets in het milieu structureel te voorkomen.
Toepassingsgebied: brede dekking van de keten
De verordening is van toepassing op een ruime groep marktdeelnemers, waaronder:
Bedrijven die in het voorbije kalenderjaar minstens vijf ton kunststofpellets binnen de EU hebben behandeld. De verordening omschrijft plastic pellets als polymeren die bedoeld zijn voor gebruik in kunststofproductie, ongeacht oorsprong (primair of secundair). Dit omvat ook materiaal zoals granulaat, maalgoed, micronisaat, agglomeraten, enz.
Exploitanten van installaties voor het reinigen van containers en tanks die kunststofpellets bevatten.
Vervoerders, zowel binnen als buiten de EU, die kunststofpellets transporteren op het grondgebied van de Unie.
Verladers, exploitanten, agenten en kapiteins van zeeschepen die kunststofpellets in vrachtcontainers van of naar een EU-haven vervoeren.
Kernverplichtingen: preventie als uitgangspunt
De verordening legt een reeks concrete en afdwingbare verplichtingen op. Zo moeten marktdeelnemers en vervoerders actief maatregelen nemen om pelletverlies te voorkomen en eventuele incidenten onmiddellijk en op milieuvriendelijke wijze opruimen. Daarnaast gelden specifieke organisatorische en administratieve vereisten:
Vervoerders van buiten de EU moeten een gemachtigde vertegenwoordiger aanstellen in minstens één lidstaat waar zij actief zijn.
Marktdeelnemers zijn verplicht om voor elke installatie een risicobeheerplan op te stellen dat potentiële verliespunten identificeert en mitigerende maatregelen vastlegt.
Voor maritiem transport geldt dat kunststofpellets zodanig moeten worden verpakt en beveiligd dat verlies in vrachtcontainers wordt uitgesloten.
Inwerkingtreding en evaluatie
De verordening treedt in werking op de twintigste dag na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie. De meeste bepalingen worden van toepassing vanaf 17 december 2027. Voor het maritiem transport is een latere toepassingsdatum voorzien, namelijk 17 december 2028.
Uiterlijk op 17 december 2033 zal de Europese Commissie een evaluatie uitvoeren om de doeltreffendheid van de verordening te beoordelen en na te gaan of de beoogde milieudoelstellingen daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Rapportageverplichtingen voor microplastics onder REACH
Naast de nieuwe verordening gelden ook bijkomende rapportageverplichtingen in het kader van REACH. Alle industriële downstreamgebruikers van synthetische polymerenmicrodeeltjes (SPM) die als grondstof worden ingezet in de kunststofverwerkende industrie, moeten uiterlijk op 31 mei 2026 voor het eerst een jaarlijks emissierapport indienen. Deze rapportage focust op emissies naar het milieu, met bijzondere aandacht voor verliezen van kunststofpellets tijdens industriële activiteiten.
Ter ondersteuning publiceerde het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) recent uitgebreide richtlijnen, waaronder een gedetailleerde handleiding en een videotutorial waarin stap voor stap wordt toegelicht hoe een microplasticsrapport correct kan worden opgesteld.
Belang voor de sector
Gezien niet alle betrokken ondernemingen vertrouwd zijn met deze rapportagesystemen, is een tijdige en grondige voorbereiding essentieel. De combinatie van nieuwe preventieverplichtingen en rapportagevereisten impliceert een verhoogde administratieve en operationele verantwoordelijkheid.