Nieuws uit het Vlaams Parlement
Goedkeuring nieuw samenwerkingsakkoord verpakkingsafval
Schauvliege (Groen)
We behoorden in Europa tot de top wat betreft recyclage en circulaire economie, maar als we geen ambitie tonen, zullen we voorbijgestoken worden door andere landen en ons concurrentieel voordeel verliezen. Van de ambitie om een recyclagehub te worden, zien we niet meteen veel. Wat de doelstellingen betreft, is er in het decreet sprake van een status quo. Bijvoorbeeld inzake kunststoffen is er een stabilisatie sinds 2007. Er moet ook meer ingezet worden op preventie, met aparte en duidelijke doelstellingen. We moeten streven naar hoogwaardige recyclage, met voldoende controle. Er moet een evaluatie komen in 2020 rond zwerfvuil en dan meteen statiegeld invoeren als die evaluatie negatief is.
Perdaens (N-VA)
Het decreet voert noodzakelijke aanpassingen in, want de markt is op 12 jaar veel veranderd. Goed dat de recyclagedoelstellingen vastgelegd worden op niveaus die nu al bereikt worden en dat is hoger dan Europese doelstellingen.
Rombouts (CD&V)
Doelstellingen worden bereikt door samenwerking met de sector. De Minaraad vraagt een evaluatie om te zien of de doelstellingen gehaald worden, zal dit ook gebeuren? Hoe wordt naar de volledige keten gekeken? Worden er impulsen voorzien om het extra ingezamelde materiaal ook op Vlaamse bodem te verwerken? Zo is er bijvoorbeeld een uitdaging voor de kunststoffensector.
De Vroe (openVLD)
Vlaanderen is koploper inzake recyclage, maar we moeten dat ook blijven. We moeten streven naar goed overleg en dialoog met de sector en dit is in dit dossier ook gebeurd. Het is belangrijk die dialoog te behouden en op regelmatige basis ook te durven evalueren. Er zal gebruik gemaakt worden van de nieuwe Europese berekeningswijze, waardoor er mogelijk een grotere uitdaging komt om de doelstellingen te behalen. Is er al zicht op de impact hiervan en de studie die hieromtrent gemaakt is? (geen antwoord op gekomen, JP)
Minister Demir (N-VA)
Ik wil een mogelijke evaluatie zeker bekijken. De EU bekijkt nog hoe de rapportage precies moet verlopen.
Wat de crisis op de kunststoffenmarkt betreft, voorziet het Kunststoffenplan in bijkomende investeringen in recyclagecapaciteit en via PMV lopen een aantal aanbestedingen.
Vlaanderen is nog steeds een koploper inzake circulaire economie in Europa. Samen met collega Crevits komen we heel snel met een initiatief.
(Het samenwerkingsakkoord werd door de meerderheid goedgekeurd, de oppositie onthield zich, JP)
Reductie bedrijfsrestafval
Pieters (Vlaams Belang)
Het OVAM-jaarrapport spreekt van een stijging van het bedrijfsrestafval, waarbij 52% van de inhoud in rolcontainers recycleerbaar is en bij afzetcontainers zelfs 57%.
Schauvliege (Groen)
Uit cijfers van de OVAM blijkt dat er nog 29% tot 44% verplicht te recycleren afval terug te vinden is in het bedrijfsrestafval. Voka geeft aan dat het te ingewikkeld is om 21 afvalstromen apart in te zamelen (vaak technisch niet haalbaar), vaak geen economische waarde meer voor afvalstromen en te grote heterogeniteit in het bedrijfsafval en zelfs binnen de afvalstromen. Daarom pleit Voka voor een versoepeling van de sorteerverplichting van niet-gevaarlijk bedrijfsafval. Gaat de minister sortering stimuleren, de markt voor recyclaten ondersteunen of inzetten op ecodesign? Hoeveel controles heeft de OVAM uitgevoerd sinds de start van het nooddecreet? Wanneer wordt Vlarema 8 goedgekeurd?
Rombouts (CD&V)
Wat is de rol van het symbioseplatform in dit verhaal? Kan dit helpen de economische waarde van secundaire grondstoffen op te krikken?
Minister Demir (N-VA)
De OVAM heeft vijf sectoren geselecteerd waarop ingezet wordt (horeca, gezondheidszorg, benzinestations, onderwijs, kmo’s actief in handel en diensten). Er wordt een dialoog opgestart per sector om problemen te detecteren. Hierbij wordt ook samengewerkt met sectorfederaties zoals Horeca Vlaanderen en het Departement Onderwijs. Een aantal sectoren scoort wel heel goed, bv. groothandels en chemische industrie. Daarnaast is er een verschil tussen de theoretische inzamelmogelijkheid en de werkelijkheid, bv. als een folie heel vuil is.
Er is een mix van instrumenten en maatregelen in de maak, gericht op bedrijven en IHM. Code van goede praktijk wordt geïntegreerd in Vlarema 8, Circletips-platform wordt verder uitgebouwd en gepromoot, verplichte selectieve inzameling van organisch afval van 1/1/21 bij scholen, bedrijven boven 100 werknemers en vanaf 1/1/23 voor ieder bedrijf. Er worden ook innovatieve projecten ondersteund om kleine hoeveelheden gemakkelijker te kunnen inzamelen, want dit is niet altijd eenvoudig voor bedrijven wegens plaatsgebrek. Voorbeeld: centrale plek in industriepark in vorm van mini-recyclagepark voor bedrijven.
Ook de beheersorganismen hebben een erg belangrijke rol te vervullen, Fost Plus en Valipac hebben hiervoor heel specifieke doelstellingen gekregen.
Productontwerp is geen Vlaamse bevoegdheid, dus we kunnen geen ecodesignprincipes opleggen, maar dit is wel essentieel in een circulaire economie om materialen in de kringloop te houden. Ik zet hierop in op Europees niveau. Het gebruik van recyclaten in producten kan wel worden opgelegd, bv. inzake samenstelling zakken. We kijken zeker of deze verplichting uitgebreid kan worden naar andere producten. De OVAM zet ook in op een af te sluiten Green Deal met de distributiesector met als doel verpakkingen te verduurzamen. Hierbij kan recycled content een plaats krijgen. Een andere oplossing kan het gezamenlijk inzamelen zijn van droge, niet-gevaarlijke afvalstromen die nadien uitgesorteerd kunnen worden voor naverwerking.
Visuele controle bij inzameling is verplicht sinds Vlarema 7. Vanaf 18 juli is de tijdelijke afwijking in het kader van de coronacrisis gedaan. Vlarema 8 geeft meer duidelijkheid over de regels voor controle door de IHM. De opmerkingen rond Vlarema 8 van de stakeholders kwamen gisteren 6 juli binnen, worden nu verwerkt door het kabinet en nadien gaat de tekst naar de IF, om dan in het najaar af te ronden. De OVAM heeft geen handhavende bevoegdheden om het sorteren van afvalstromen te controleren bij de afvalproducenten. Lokale besturen hebben wel informatie gekregen vanuit de OVAM om beter toe te zien op de sorteerplicht van bedrijven. In 2019 waren er 207 controles van de afdeling handhaving met 29 aanmaningen en 18 pv’s.
Ik bekijk hoe het Symbioseplatform een rol kan spelen.
Crisis kunststofrecyclaten
Perdaens (N-VA)
Door een scherpe daling van de olieprijzen worden recyclaten minder aantrekkelijk, waardoor de recyclagesector in Vlaanderen in de problemen komtn. Bedrijven zoals Van Werven dreigen de deuren te moeten sluiten. Het is wel goed dat bedrijven volumes in Vlaanderen proberen stockeren. Minister Demir gaf aan met de Europese Commissie in overleg te zullen gaan. Is deze problematiek tijdelijk? Wat is de uitkomst van overleg met Europa? Is er een overzicht van de betrokken bedrijven? Worden er gewestelijk nog ondersteuningsmaatregelen of overleg gepland?
Rombouts (CD&V)
De verwerking moet in Vlaanderen gehouden worden. Dank om dit op EU-vlak aan te kaarten. Wat zijn de concrete resultaten hiervan?
Schauvliege (Groen)
Recyclagebedrijvigheid moeten we in Vlaanderen houden. Wat is de impact van heffingen op het behalen van recyclagedoelstellingen?
Minister Demir (N-VA)
De marktprijzen van virgin material liggen nog aanzienlijk lager dan voor de coronacrisis. Voor sommige polymeren is er een lichte prijsstijging, maar de huidige marktprijzen voor virgin materials blijven nog steeds de afzet van recyclaten bemoeilijken.
Dit wordt onder andere aangepakt in het actieplan Circulaire Economie. Ook Nederland heeft bij Europa actie gevraagd om de recyclagemarkt te ondersteunen. Op 28 april heb ik written comments doorgegeven met de vraag voor een robuust Europees kader voor de versterking van de secundaire grondstoffenmarkt. Op 4 juni heb ik dit punt ook opgenomen op informeel overleg in het kader van het nakende Duits EU-voorzitterschap. Er is o.a. gesproken over financiële ondersteuning op korte termijn, minimale recycled content voor bepaalde producten, verplicht minimale circulaire criteria bij openbare aanbestedingen, een verbod op export van secundaire grondstoffen en fiscale maatregelen voor circulaire initiatieven en business modellen. Op de informele Milieuraad van 23 juni heb ik hier opnieuw de klemtoon op gelegd. Op EU-vlak ligt er een heel ambitieus plan klaar en ik heb gevraagd dit versneld uit te rollen.
In Vlaanderen zijn er 25-tal bedrijven die specifiek bezig zijn met recyclage van kunststoffen, daarnaast nog veel meer die hier deels mee bezig zijn. Export van kunststoffenafval is niet abnormaal gestegen.
Op gewestelijk vlak plan ik momenteel geen bijkomend initiatief. De gevraagde actie situeert zich vooral op federaal en Europees niveau.