Select4Care: Ecodesign en decontaminatie belangrijke sleutels tot duurzame medische kunststofrecyclage
De gezondheidszorg verbruikt jaarlijks grote hoeveelheden kunststofproducten, waarvan een aanzienlijk deel momenteel wordt verbrand. In het Select4Care-project onderzoeken Denuo en VIl (Vlaams Instituut voor de Logistiek) hoe de inzameling en recyclage van niet-risicohoudend medisch kunststofafval (NRMA) uit ziekenhuizen kan worden geoptimaliseerd.
Uit eerdere workshops blijkt dat ecodesign een essentiële voorwaarde is voor een hogere recyclagegraad van medische kunststoffen. Tegelijkertijd werd vastgesteld dat medtech-fabrikanten pas ecodesign-innovaties doorvoeren wanneer er een duidelijke marktvraag of sturende beleidsmaatregelen zijn. Zonder expliciete signalen vanuit afnemers, zoals aangepaste aanbestedingscriteria of wettelijke verplichtingen, blijven structurele veranderingen uit.
Om deze transitie te versnellen, pleit Denuo voor:
De structurele opname van ecodesign-criteria in overheidsopdrachten voor medische verbruiksgoederen.
De invoering van een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), zodat fabrikanten verplicht rekening houden met de recyclage en end-of-life-verwerking van hun producten.
Door deze principes wettelijk te verankeren en toe te passen op overheidsopdrachten in de gezondheidszorg, kan de overheid een sterk marktsignaal geven en innovatie stimuleren.
Decontaminatie van NRMA: een sleutelfactor voor recyclage
Naast ecodesign richt het Select4Care-project zich op een andere cruciale uitdaging: de decontaminatie van niet-risicohoudend medisch afval (NRMA). Vandaag wordt het grootste deel van dit afval verbrand, terwijl het potentieel grotendeels recycleerbaar is.
Toch zijn er belangrijke vragen rond veiligheid en praktische haalbaarheid, aangezien veel van deze materialen nog moeten worden ontmanteld – een proces dat vandaag grotendeels door de sociale economie wordt uitgevoerd. Dit brengt bijkomende uitdagingen met zich mee op het vlak van arbeidshygiëne, decontaminatievereisten en economische haalbaarheid.
Het project onderzoekt:
Welke materialen zonder decontaminatie kunnen worden verwerkt (bv. droge fracties).
Welke materialen een reinigingsstap vereisen (bv. natte fracties, potentieel besmette kunststoffen).
Technologische mogelijkheden en kosten: welke reinigingsprocessen bestaan er, en zijn deze (economisch) haalbaar op grote schaal?
Om deze inzichten te testen in de praktijk, werkt Select4Care aan een pilootproject waarin een geoptimaliseerde afvalscheiding zal worden uitgetest in samenwerking met ziekenhuizen en recyclagebedrijven.