Studie bepleit verplicht UPV-systeem voor landbouwplastics in België
Recydata publiceerde op vraag van de Service Public de Wallonie (SPW) een grondige studie naar de invoering van een systeem voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor landbouwplastics in België. De conclusie is duidelijk: België moet nu handelen.
De situatie vandaag
Jaarlijks komt circa 20 kiloton landbouwfolie op de Belgische markt, voornamelijk wikkel- en kuilfolie. Van die hoeveelheid wordt vandaag slechts 37% ingezameld en gerecycleerd. De oorzaken zijn gekend: versnipperde organisatie, regionale verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië, en het ontbreken van een uniform financieringskader. De kosten worden momenteel grotendeels gedragen door lokale overheden en intercommunales. Deze financiering staat steeds meer onder druk.
Daar komt bij dat de Waste Shipment Regulation (WSR), die eind 2026 in werking treedt, het exportverbod voor niet-gevaarlijk plastic afval naar niet-OESO-landen invoert. Zonder een robuust UPV-systeem dreigt België verwerkingscapaciteit te verliezen.
De aanbeveling: een verplicht interregionaal systeem
De centrale aanbeveling van de studie is krachtig: België moet kiezen voor een interregionaal verplicht UPV-systeem met een gefaseerde uitrol. Een vrijwillig systeem biedt onvoldoende garanties: internationale ervaring toont dat de dekkingsgraad beperkt blijft tot 60-70% door free riders, vooral internationale producenten zonder lokale verankering. Een wettelijk verankerd systeem biedt wél de nodige zekerheid: volledige marktdeelname (100% van de producenten), stabiele financiering voor inzamelaars en verwerkers, en investeringszekerheid voor recyclers via reserved capacity-contracten.
De voorgestelde uitrol verloopt gefaseerd: fase 1 start met wikkel- en kuilfolie (goed voor 68% van de markt), fase 2 breidt uit naar complexere stromen zoals netten, touwen en mulchfolie. De ambitie is om het recyclagepercentage binnen 5 jaar op te trekken van 37% naar 47%, met minimaal 15% gerecycleerd materiaal in nieuwe folies.
België hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. Samenwerking met bestaande systemen zoals ERDE (Duitsland), Adivalor (Frankrijk) en IFFPG (Ierland) verlaagt de opstartkosten en versnelt de implementatie.
De studie richt zich tot alle actoren: de overheid moet nu het wetgevingsproces opstarten, producenten moeten zich voorbereiden op deelname, en landbouwers spelen een sleutelrol via correcte sortering en tijdige aanlevering.
De volledige studie is terug te vinden hieronder.