Verkiezingen 26 mei 2019: wat zeggen de politieke partijen over onze sector?

26 mei 2019 vonden de verkiezingen plaats. Wat hebben de partijen zoal te bieden voor onze sector? De federatie zette voor u de meest in het oog springende passages uit de verschillende partijprogramma’s op een rijtje. 

Na analyse van 12 partijprogramma's kunnen we alvast één ding concluderen: de circulaire economie heeft algemeen ingang gevonden. Nagenoeg elke politieke partij in België heeft een programma rond circulaire economie opgebouwd en dat kunnen we vanuit de federatie alleen maar toejuichen. Maar de invulling ervan loopt niet voor elk van de 12 partijen over dezelfde weg. Hieronder een overzicht van de meest markante passages uit 12 partijprogramma’s.

cdH

• Atteindre au sein des trois Régions du pays l’équivalence concernant la reconnaissance mutuelle des enregistrements des transporteurs de déchets afin de faciliter l’accès aux marchés des autres régions.

• Créer des formations spécifiques pour les métiers en pénurie relatifs à l’économie circulaire, en concertation avec les entreprises du secteur.

• Définir des normes de produits évitant la production d’emballages inutiles ou non valorisables.

>> Programme électoral 2019 : cdH

CD&V

• In het verpakkingsbeleid pleiten we voor 100% producentenverantwoordelijkheid. De verpakkingsproducenten dragen de volledige financiële verantwoordelijkheid voor de ophaling en de verwerking van door hen geproduceerde verpakkingen en dus ook voor de opruiming van zwerfvuil. Ook producenten van sigaretten en kauwgom moeten bijdragen aan de opruiming, in verhouding tot hun relatieve impact op het probleem. Verpakkingsverantwoordelijken worden verplicht meer differentiatie aan te brengen in de Groene Puntbijdragen om zo niet-recycleerbare verpakkingen te benadelen t.o.v. recycleerbare of gerecycleerde alternatieven. We zijn ambitieuzer dan de plannen van de Europese Commissie: tegen 2025 zijn alle verpakkingen die op de markt gebracht worden, herbruikbaar, recycleerbaar, composteerbaar of biodegradeerbaar. We verbieden dunne, plastic wegwerpzakjes in winkels en microplastics in verbruiksgoederen en pleiten tegelijk voor een ambitieus innovatiebeleid, met een belangrijke rol voor het initiatief ‘Vlaanderen Circulair’. In de nieuwe legislatuur wordt een statiegeldsysteem het sluitstuk van het integraal verpakkingsbeleid.

• In Vlaanderen zijn nog ongeveer 2,33 miljoen ton asbesthoudende materialen aanwezig in en rondom onze woningen, scholen, bedrijven en openbare gebouwen. Met de uitvoering van het asbestafbouwplan realiseren we op termijn een asbestveilig Vlaanderen. We maken werk van een verplicht asbestinventarisattest bij overdracht en verhuur van een risicowoning. We gebruiken de EPC+-methodologie als voorbeeld en koppelen beide aan de Woningpas. Schoolgebouwen zijn een prioriteit. Voor hen voeren we het in de voorbije legislatuur ontwikkelde plan uit. De protocollen afgesloten door OVAM met alle onderwijsverstrekkers blijven van kracht en zijn de leidraad om tot een volledige afbouw van asbesthoudende materialen in alle scholen in Vlaanderen te komen. We maken hier extra middelen voor vrij.

>> Verkiezingsprogramma 2019 : CD&V

DéFI

• Les services publics occupent un rôle central pour réduire nos déchets. Ils ont, en outre, pour vocation d’être innovants et de faire preuve d’exemplarité. Les marchés publics sont le reflet des pratiques des autorités publiques. DéFI mettra en oeuvre les réformes nécessaires pour qu’en 2030, une part significative des produits acquis ou exploités par marchés publics soit recyclée et/ou issue de l’économie circulaire. Cette évolution suppose la création d’un label en économie circulaire, reconnu par l’ensemble des services publics.

• DéFI préconise d’étendre les garanties légales des biens de consommation si possible au niveau européen, d’exiger la garantie d’accès aux pièces de remplacement pendant une période suffisamment longue et de créer un délit d’obsolescence programmée pour sanctionner toute technique qui vise délibérément à réduire la durée de vie d’un produit. En parallèle, dans l’attente de l’instauration de la TVE (Taxe sur la Valeur Energétique), la fiscalité doit être mise au service de cette économie circulaire, par exemple avec des diminutions de taux de TVA sur la réparation de biens, une activité intensive en main d’œuvre et donc créatrice d’emplois.

>> Programme électoral 2019 : DéFI

Ecolo

• Ramener taux d'incinération à 25% des niveaux actuels. La capacité d’incinération de la Wallonie est un frein réel au développement d’alternatives plus durables de gestion des déchets. Développer un plan de fermeture d’une partie des fours actifs aujourd’hui à terme de 2030 – moment où de nombreux fours doivent faire l’objet d’une procédure de renouvellement des autorisations – obligera à réellement développer des alternatives de collectes et de traitement de déchets. La planification de la sortie de l’incinération s’appuie sur des mesures fortes dont  :

  • Collecte sélective des organiques généralisée ;

  • Généralisation sur l’ensemble des communes d’un système detaxation au poids plutôt que forfaitaire ;

  • Mesures de sensibilisation et d’accompagnement.

• Standardiser et harmoniser les emballages utilisés pour faciliter les consignes de tri et les processus de recyclage. Ces flux de déchets d’une catégorie spécifique peuvent en effet être mieux réutilisés ou recyclés.

• Ajuster la fiscalité des entreprises en fonction des efforts réalisés pour réduire les coûts réels de l’État (Ex: CT: collecte-traitement de déchets réduits par l’écoconception, MT: augmentation de la qualité de l’air par une refonte complète de processus de production, LT: réduction du coût de traitement de la dépollution des sols).

>> Programme électoral 2019 : Ecolo

Groen

• Dankzij een kwaliteitsindex voor gerecycleerde grondstoffen kan afval op een veilige en kwaliteitsvolle manier worden ingezet als grondstof. Via transparantie over de kwaliteit van de secundaire grondstoffen zwengelen we het gebruik ervan aan.

• De verschuiving naar groene fiscaliteit geeft een belangrijke prikkel om efficiënt om te springen met grondstoffen en energie. Ze is noodzakelijk om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen. Belastingen en accijnzen zijn bij voorkeur een afspiegeling van de mate waarin handelingen schadelijk zijn voor klimaat en milieu.

• Verbrandingsovens voor restafval bouwen we af. Nieuwe capaciteit is uitgesloten. Met een ambitieus strategisch plan zorgen we ervoor dat er tegen 2050 nauwelijks nog afvalverbranding nodig is. Restafvalverbrandingsovens kunnen geen beroep doen op groenestroomcertificaten en moeten voldoen aan strenge milieuregels.

>> Verkiezingsprogramma 2019: Groen

MR

• Une réduction d’impôt Climat. Cette réduction d’impôts destinée aux entreprises vise le développement d’innovation technologique en matière de réduction d’émission de CO2, d’économie d’énergie, de production d’énergie verte ou encore une nouvelle méthode de recyclage de déchets. L’instauration de ce système « Tax Shelter » entrainera une augmentation des investissements durables en matière de protection du climat, de réduction d’énergie, etc.

• Le MR souhaite également inclure des clauses d’économie circulaire dans les marchés publics afin d’inciter les pouvoirs publics à s’inscrire pleinement dans cette nouvelle économie et promouvoir l’écoconception via les normes de produit. L’écoconception consiste à concevoir des produits et services qui respectent l’environnement tout au long de leur cycle de vie.

• Développer des politiques publiques visant à réduire l’utilisation des plastiques et à favoriser le recours accru aux matériaux circulaires.

>> Programme électoral 2019 : MR

N-VA

• We stellen bij openbare aanbestedingen circulaire voorrangsregels in om de kringloopeconomie te versterken. Daarbij kijken we ruimer dan de recycleerbaarheid van producten of het gehalte aan recyclaten in producten: we hebben ook veel meer aandacht voor hergebruik en reparatie.

• We zetten in op maximale recyclage in eigen land van elektronisch afval, om de waardevolle grondstoffen te herwinnen én dumping te vermijden, mits economisch haalbaar.

• We onderzoeken hoe de afvalinzameling kan worden vereenvoudigd door afval efficiënter te sorteren en scheiden in het afvaldepot, vanwaar het optimaal verwerkt en gerecycleerd wordt.

>> Verkiezingsprogramma 2019: N-VA

Open VLD

• We moeten ons in België baseren op onderzoeken en best practices om tot een systeem te komen waarbij producenten aangezet worden om hun producten maximaal herbruikbaar en recycleerbaar te maken en consumenten aangemoedigd worden als ze duurzame producten kopen, bijvoorbeeld door die producten lager te belasten. We denken op lange termijn. De prijs is niet langer de doorslaggevende factor bij aanbestedingen door de overheid. We laten het duurzaamheidsaspect zwaarder doorwegen en integreren milieu-, sociale- en economische criteria in alle fases van een overheidsopdracht.

• We willen de toepassing van het verlaagd btw-tarief van 6% voor afbraak en heropbouw van gebouwen uitbreiden tot het gehele grondgebied.

• Creatie van een Vlaams klimaatinnovatiefonds voor nieuwe technologieën en projecten rond nieuwe energievormen, carbon capture, recyclage en nieuwe grondstoffen.

• We creëren een afzetmarkt voor recyclaten, zodat het aandeel nieuwe grondstof(fen) in de productie kan dalen. Nieuw geproduceerde producten moeten een minimum percentage aan gerecycleerd materiaal bevatten.

>> Verkiezingsprogramma 2019: Open VLD

PS

• Imposer des clauses sociales et environnementales dans les cahiers des charges des marchés publics locaux, afin de lutter contre le dumping social et de limiter l’impact environnemental des investissements. A cet égard, les pouvoirs locaux favoriseront les circuits courts, l’économie circulaire, l’économie sociale et les produits et services des centres d’insertion socioprofessionnelle dans leurs achats.

• Mettre en œuvre et renforcer la stratégie européenne pour lutter contre les déchets plastiques. L’objectif est double : réduire significativement les pollutions dues aux plastiques et renforcer l’innovation européenne par la création d’emplois dans les filières de recyclage des plastiques. Toutes les matières plastiques doivent être recyclables et les objets en plastique à usage unique doivent être progressivement interdits. Il sera également interdit, dans les cinq ans, d’utiliser des plastiques non recyclables ou non biodégradables

• Renforcer le rôle d’exemple des pouvoirs publics. À travers l’entièreté de leurs actions, ils doivent réduire la quantité de leurs déchets et encourager le réemploi et le recyclage. Le « zéro déchet » commence par eux. La Wallonie doit également prévoir un appui aux pouvoirs locaux.

• Au niveau de l'Agence Bruxelles-Propreté, les socialistes bruxellois veulent maintenir l’Agence dans le giron public.

  • L’Agence est un employeur important et dynamique. Nous devons conserver cet outil dans le giron public car il permet l’insertion, dans la vie professionnelle, de bon nombre de travailleurs peu qualifiés ;

  • En réalité, la concurrence est très limitée dans le monde privé du déchet. Les risques d’entente sont donc très importants. Or, d’une manière ou d’une autre, les bénéfices privés sont facturés aux citoyens !

  • La privatisation des collectes dans les autres Régions a mené à une taxation du sac, défavorable aux familles nombreuses ;

  • Contrairement au secteur privé, le secteur public est notamment soumis au contrôle parlementaire. Cela permet d’avoir des garanties sérieuses, notamment pour le traitement adéquat des déchets. Pour des questions de rentabilité, le secteur privé pourrait se tourner vers des méthodes de traitement très polluantes, comme l’enfouissement. Il est très difficile de tracer des déchets.

>> Programme électoral 2019 : PS

PTB-PVDA

• Asbeststorten op minder dan 500 meter van bewoning worden onmiddellijk gesloten. We verstrengen de controles op de opslag van asbest. Die opslag moet veilig zijn, bij voorkeur door verglazing.

• Om circulair te produceren, moeten we afvalstoffen wel efficiënter gaan inzamelen. Een hefboom is hier de heffing van statiegeld op drankverpakkingen. Maar die heffing wordt door de Vlaamse regering geblokkeerd. De maatregel kost nochtans niets voor wie gebruikte blikjes en petflessen binnenbrengt. En ze heeft ook een grote impact op de hoeveelheid materialen en zwerfvuil die opnieuw gebruikt kunnen worden.

>> Verkiezingsprogramma 2019: PVDA

>> Programme électoral 2019 : PTB

sp.a

• Wie een verpakking ontwerpt die niet gerecycleerd kan worden, moet meer betalen. We trekken het Groene Punt-tarief voor niet-recycleerbare verpakkingen op tot minstens het drievoudige van het andere hoogste Groene Punt-tarief.

• We creëren een afzetmarkt voor recyclaten, zodat het aandeel nieuwe grondstof(fen) in de productie kan dalen. Nieuw geproduceerde producten moeten een minimum percentage aan gerecycleerd materiaal bevatten.

• Jaarlijks verdwijnt meer dan 3 miljoen ton aan primaire grondstoffen in verbrandingsinstallaties en stortplaatsen. We stellen een actieplan op om de energievalorisatie en grondstofrecuperatie uit niet-sorteerbare en mechanisch recycleerbare afvalstromen verder te verbeteren. Daartoe stimuleren we het onderzoek naar en de toepassing van chemische recyclagetechnieken. Met het vergunningenbeleid zorgen we voor de betere inplanting en een veel hoger energierendement van de resterende afvalverbrandingsinstallaties. Om onze afhankelijkheid van anderen tot een minimum te herleiden, organiseren we op gemeentelijk niveau zoveel mogelijk zelf onze grondstofrecyclage.

• We werken een Vlaamse plastic-strategie uit die de richting uitzet rond inzameling, verwerking, milieu-impact en alternatieven. We werken een beleid uit dat alle overheden en instellingen gelinkt aan de overheid kritisch doet omspringen met het uitdelen of voorzien van of in gadgets. De recyclagenorm voor plastic moet jaarlijks stijgen met 5%. Nu ligt die norm op 30%, en haalt men volgens Fost Plus 41,2%. Dat geeft de sector, die nu zegt al 41% te halen, nog twee jaar de tijd om maatregelen door te voeren.

>> Verkiezingsprogramma 2019: sp.a

Vlaams Belang

• Afval bestrijden begint bij de bron: afval moet zoveel mogelijk vermeden worden. Er moet via regulering paal en perk gesteld worden aan plasticverpakkingen en meer ingezet worden op ecologische verpakkingen.

• Het Vlaams Belang wil wie goed sorteert en gescheiden afval naar het containerpark brengt, belonen. Mensen die hun afval netjes naar het containerpark brengen, moeten niet nog eens extra betalen.

>> Verkiezingsprogramma 2019: Vlaams Belang

Bovenstaand overzicht is maar een greep uit de vele referenties naar de circulaire economie en het afval- en recyclagebeleid. Via de links in het artikel kunt u de programma's in detail bekijken.

De federatie volgt alvast de verkiezingen voor u op en zal de regeringsonderhandelaars na 26 mei 2019 blijven inspireren om een zo goed mogelijk beleid uit te stippelen voor de komende legislatuur.