Vlaamse Regering keurt ontwerp omgevingshandhavingsprogramma goed in eerste lezing

Ontwerp van nieuw omgevingshandhavingsprogramma goedgekeurd

De voorbije weken keurde de Vlaamse Regering, in relatieve stilte, het ontwerp van omgevingshandhavingsprogramma goed. De volledige documenten vindt u hieronder ter informatie: 

BVR Omgevingshandhavingsprogramma.pdf

Nota VR Omgevingshandhavingsprogramma.pdf

Ontwerp Omgevingshandhavingsprogramma.pdf

Bijlagen Omgevingshandhavingsprogramma.pdf

Handhaving is een hot topic voor Denuo-leden. De laatste jaren kregen deze diensten veel kritiek. Om die reden werd de afgelopen maanden vanuit Arena Other Regulations gewerkt aan een ontwerpnota rond handhaving, waarin een aantal principes worden vastgelegd. 

Het omgevingshandhavingsprogramma geeft uitvoering aan de beleidsnota Omgeving 2019-2024 en is bindend voor de gewestelijke handhavingsdiensten. Het bepaalt de visie en prioriteiten voor de handhavingsdiensten voor de komende jaren (geldig tot het programma wordt vervangen). Het programma heeft 4 strategische doelstellingen alsook 7 gewestelijke handhavingsprioriteiten, eentje daarvan met betrekking tot de afvalsector.  

Een blik op de belangrijke lijnen van het plan

Kernelementen in de strategische doelstellingen vormen samenwerking tussen de diensten, monitoring en digitalisering, alsook een doelgerichte, efficiënte en resultaatsgebonden inzet. Daarbij zal ook worden geëvalueerd of de doelstellingen worden behaald.   

De strategische doelstellingen worden verder uitgewerkt in subdoelstellingen, met daaraan een aantal gekoppelde acties. Deze voorgestelde acties geven een goed beeld van wat we zoal mogen verwachten. We nemen ter informatie een aantal acties en punten in het programma die toch in het oog springen:  

• De inzet van mensen, middelen en instrumenten om de gewestelijke handhavingsprioriteiten te realiseren worden zichtbaar gemaakt in de plannen, met inbegrip van de opvolging.

• Uniform optreden met criteria voor de onmiddellijke inzet van dwingende instrumenten, zeker wat betreft de gewestelijke handhavingsprioriteiten. Het niet respecteren van de zelfcontrole of het aanleveren van informatie die niet spoort met de werkelijkheid wordt als een zware fout op de milieuzorgplicht gezien en een niet-constructieve opstelling van bedrijven op het vlak van remediëring van milieuproblemen geeft aanleiding tot een meer repressieve aanpak.

• Meer inzet op bestuurlijke boetes en bestuurlijke transacties.

• Gebruik van innovatieve technieken en technologie: drones, remote sensing, satellietbeelden. 

• Een transitietraject wordt gestart, waarbij de inspectiediensten en handhavers inzake omgevingsregelgeving binnen het beleidsdomein Omgeving van het departement Omgeving, het Agentschap Natuur en Bos, de Vlaamse Landmaatschappij, de Vlaamse Milieumaatschappij en de OVAM worden samengevoegd. 

• Ondersteuning naar de gemeenten toe, zodat de gemeentelijke overheden hun handhavingsopdracht op een volwaardige manier kunnen uitbouwen. Een decretale bepaling zorgt ervoor dat de inkomsten uit herstel aan het betrokken lokaal bestuur, die het volledige handhavingsproces heeft uitgevoerd, worden toegewezen. Zodoende kan een actieve lokale handhaving met deze middelen verder worden versterkt.  

• Door een benchmarktool en het publiceren van cijfers m.b.t. lokale handhavingsuitvoering zullen zowel de lokale besturen als het brede publiek geïnformeerd worden over de geleverde inspanningen op lokaal niveau op vlak van handhaving.  

• Er is nood aan een digitaal systeem van kennis- en informatiedeling tussen de handhavingsactoren in het kader van de handhavingsuitvoering. Hiertoe wordt een omgevingshandhavingsregister gerealiseerd dat een instrument vormt voor digitalisering van en data-uitwisseling tussen handhavingsactoren.  

Specifieke gewestelijke prioriteit met betrekking tot onze sector

Specifiek voor de recyclage- en afvalsector wordt de volgende gewestelijke prioriteit naar voren geschoven met volgende relevante elementen:  

1. Duurzame inzameling, sortering en verwerking van materialen  

• Recyclageparken en sorteerbedrijven: controle op de selectieve inzameling, gepaste sortering en verwerking van asbestafval en van bouw- en sloopafval.

• Bedrijven, inzamelaars en overslag- en sorteercentra: controle op de selectieve inzameling, gepaste sortering en verwerking bedrijfs(rest)afval.

• Eindverwerkers (verbrandingsinstallaties en stortplaatsen): controle op de selectieve inzameling, gepaste sortering en verwerking afval.

2. Duurzame verwerking van afval bewaken (met inbegrip van bewaren traceerbaarheid) 

• Afvalverwerkers: controle op het wegtransport van afvalstromen; verwerking van afvalstoffen.  

3. Traceerbaarheid afvalstromen vrijwaren (met inbegrip bewaken duurzame verwerking) 

• Afvaltransportsector: controle op wegtransport van afvalstromen, grensoverschrijdende afvalstromen, in het bijzonder uitvoer van afvalstoffen (o.a. tweedehandsvoertuien) via zeehavens; uitvoering van EVOA actieplan met risicobeoordeling (oliehoudend afval, chemisch afval, AEEA, metaalafval, bodem, kunststofafval…) 

4. Traceerbaarheid van afvalstromen vrijwaren en duurzame verwerking van afval bewaken 

• Rederijen: controle op statuut afgegeven scheepsbrandstof (afvalstof of niet ?) bij melding van debunkeringen (afgifte van scheepsbrandstoffen wanneer een zeeschip een haven aandoet.

• Bedrijven: nazicht op uitvoer buiten de EU van voertuigen, matrassen en kunststoffen (aspect kennisgeving /registratie) en van AEEA (aspecten kennisgeving/registratie + rapporteringsplicht).  

Indien u omtrent dit document nog opmerkingen of bedenkingen zou hebben, informeer dan Olivier Deweerdt op Olivier.Deweerdt@denuo.be tegen 10 november om 12.00 uur. We geven deze input dan nog mee in het kader van het komende SERV-advies.