Vlaanderen: kan een IHM huishoudelijk afval inzamelen?
Verschillende leden stellen ons regelmatig de volgende vragen:
Moet een Vlaamse gemeente een inzamelaar toestaan (en dus ook kunnen weigeren) om een contract af te sluiten met een producent van huishoudelijk afval?
Welke informatie mag de gemeente/intercommunale opvragen bij de inzamelaars/handelaren/makelaars (IHM) die op hun grondgebied actief zijn?
Voor Denuo blijft dit fragiel/betwistbaar, maar het is de basis die ze tot nu toe hebben gebruikt:
Artikel 26 van het Materiaaldecreet luidt als volgt: "Met behoud van de toepassing van de bepalingen van dit decreet worden de ophaling en inzameling van huishoudelijke afvalstoffen bij gemeentelijk reglement geregeld".
In januari 2019 heeft de OVAM een standaard gemeentelijk reglement aangenomen (elke gemeente kan dus afwijken) waarin in artikel 6 het volgende wordt bepaald "Het is verboden om huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen op het grondgebied van de gemeente, tenzij de geregistreerde inzamelaars, afvalstoffenhandelaars en –makelaars daarvoor aangewezen zijn (nota: overheidsopdracht dus zoals voor huis-aan-huis inzameling) door de gemeente of haar intergemeentelijk samenwerkingsverband of de geregistreerde inzamelaars, afvalstoffenhandelaars en -makelaars hiervoor een toestemming hebben gekregen van de gemeente of haar intergemeentelijk samenwerkingsverband". "Alleen de geregistreerde inzamelaars, afvalstoffenhandelaars en -makelaars daar voor aangewezen door de gemeente of haar intergemeentelijk samenwerkingsverband of geregistreerde inzamelaars, afvalstoffenhandelaars en -makelaars die hiervoor een toestemming hebben gekregen van de gemeente of haar intergemeentelijk samenwerkingsverband, mogen huishoudelijke afvalstoffen inzamelen op het grondgebied van de gemeente".
De OVAM heeft in mei 2019 ook een document aangenomen dat duidelijk definieert wat onder huishoudelijk afval wordt verstaan (zie document via volgende link:
190405 Onderscheid HA-BA_0.pdf
). Samenvattend (en niet-exhaustief):
Normale activiteit van een huishouden (belangrijk hierin is het woord "normaal" - het demonteren van een tuinhuis en het huren van een container van 10 m³ zijn geen normale activiteiten voor een gezin).
Appartementen, inclusief appartementen die beheerd wordt door een syndicus (en dus een bedrijfsnummer heeft).
Tweede verblijf.
Studentenkoten in een private woning.
Merk op dat een rusthuis dus geen huishoudelijk afval produceert (ook al wonen/domiciliëren er enkele ouderen, zoals aangegeven in het OVAM-document). Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen, kinderdagverblijven, scholen of gemeentelijk afval dat duidelijk bedrijfsafval is.
LET OP: het ligt voor de hand dat als een gemeente deze modelverordening of deze bepaling niet overneemt, de inzamelaars vrij blijven om huishoudelijk afval in te zamelen.
Deze informatieplicht is gebaseerd op artikel 7.3.2.1. van het VLAREMA: "De gemeentelijke overheden bezorgen jaarlijks voor 1 april aan de OVAM een jaarrapport over de in het vorige kalenderjaar door hen of in hun opdracht ingezamelde afvalstoffen en de inzameling van huishoudelijk restafval door privaatrechtelijke inzamelaars op het grondgebied van de gemeente. Het jaarrapport heeft betrekking op huishoudelijke afvalstoffen en met huishoudelijke afvalstoffen vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen die door of in opdracht van de gemeente zijn ingezameld of opgehaald en het huishoudelijk restafval door privaatrechtelijke inzamelaars op het grondgebied van de gemeente".
De rechtsgrond is hier duidelijker (een door de regering goedgekeurd document, aangezien het om het VLAREMA gaat), maar ook het afvaltype: het gaat geenszins om bedrijfsafval dat wordt ingezameld in het kader van commerciële contracten. Als we spreken over vergelijkbaar bedrijfsafval, dan gaat het in feite alleen om afval dat op verzoek van een gemeente wordt ingezameld (bv. gemeentelijk afval) en niet afval dat het voorwerp van een commerciële overeenkomst in de strikte zin van het woord uitmaakt (bv. rusthuizen, ziekenhuizen, kmo, horeca...).
Denuo heeft dit al verschillende keren onder de aandacht gebracht bij intercommunales die alle activiteiten voor bedrijfsafval in hun gebied wilden overnemen.